Blog'dan Yazılar

Sizler için profesyonel yazarlarımız ile hazırladığımız makalelerimizi okuyun ve kendinizi geliştirin.

HTML'de Etiketler
HTML'de Etiketler
HTML'in temellerini etiketler oluşturur. Etiketler, metinleri işaretlerken kullandığımız, önceden tanımlı parçalardır. Yani siz kendiniz bir etiket tanımlayamazsınız, en azından html tarafında :) Bu konuya daha sonra geliriz. Etiketlerin yapısı şu şekildedir; <etiket> .. </etiket> HTML Gördüğünüz gibi <> arasına etiket ismi yazılır. 2 kısımdan oluşan bu kod parçasında, ilk parça etiketin açılışını, ikinci parça etiketin kapanışını belirtir. Etiket kapatılırken aynı etiketin tanımlandığı şekilde yazılır sadece etiket adının başına slash (/) işareti gelir. Bazı etiketlerde ise etiketleri kapatmak zorunda değiliz çünkü onlar kendiliğinden kapanan etiketler. Bu etiketlerin yapısı ise şöyledir; <etiket> HTML Ya da.. <etiket /> HTML Hangi etiketlerin kapatılması gerektiği, hangilerinin kendinden kapalı olduğu konusuna takılmayın, ilerleyen derslerde zaten bunların hepsi kafanıza oturacaktır. Çünkü sayılı HTML etiketi var, yani çok fazla bir bilgi yığını oluşmayacak bu tarafta size. Şimdi gerçek bir etiket tanımlayarak kullanımını görelim. <p> Bu bir paragraf etiketidir. </p> HTML <p> etiket, paragrafları işaretlemek için kullanılan etikettir. Uzun ve kısa metinleri, <p> etiketi içerisine alabilirsiniz. HTML'de birkaç etiket dışında etiketler niteliksiz bir işe yaramazlar. Yani mutlaka nitelikli olarak kullanılmaları gerekir. Nitelik nedir, bu konuya bir sonraki derste geleceğiz. Ancak ufak bir örnek vermek gerekirse; <a href="https://prototurk.com">prototürk</a> HTML Burada bağlantı verme etiketini kullandık. Yani prototürk yazısına tıklandığında prototurk.com'a gidecek bir link oluşturduk. Ve burada <a> etiketini niteliksiz kullanmak, hiçbir sonuç vermeyecektir. Yani belli direktifleri yaptırabilmek için bu örnektede olduğu gibi nitelikleri kullanıyoruz. Burada href bu etiketin niteliğidir ve değer olarak gidilecek bağlantının adresini alır.
HTML'de Temeller
HTML'de Temeller
Eğer aşağıdaki etiketlerin kullanım anlarını anlamıyorsanız sorun etmeyin, zaman içerisinde kafanızda yer edinmeye başlayacaktır. HTML'in Temel Etiketleri Tüm HTML sayfaları <!DOCTYPE> tanımı ile başlarlar. Bu tanım sayfanın HTML sürümünü temsil eder. Ve diğer tüm html etiketleri <html> etiketi içerisinde yazılmalıdır. Son kullanıcının göreceği her şey <body> etiketi içerisinde yazılır. <!DOCTYPE html> <html lang="en"> <head> <meta charset="UTF-8"> <title>Document</title> </head> <body> içerik.. </body> </html> HTML Editörde Görüntüle HTML'de Başlıklar Başlıklar <h1> ile <h6> etiketleri arasında tanımlanır. <h1> en önemli başlıklar için, <h6> daha az öneme sahip başlıklar için kullanılır. <h1>Başlık Örneği</h1> <h2>Başlık Örneği</h2> <h3>Başlık Örneği</h3> <h4>Başlık Örneği</h4> <h5>Başlık Örneği</h5> <h6>Başlık Örneği</h6> HTML Editörde Görüntüle HTML'de Paragraf Paragraflar için <p> etiketi kullanılır. <p>Bu bir paragraf örneğidir.</p> HTML Editörde Görüntüle HTML'de Bağlantılar HTML'de bir adrese bağlantı verirken <a> etiketi kullanılır. Bu örnekte href bağlantıya tıklandığında gidilecek adresi belirlemek için kullanılır. Nitelikler, HTML etiketleri hakkında daha fazla bilgiyi belirlemek için kullanılır. <a href="https://prototurk.com">Prototürk'ü ziyaret et</a> HTML Editörde Görüntüle HTML'de Resim HTML'de resimleri göstermek için <img> etiket kullanılır. Hatırlarsanız, bazı etiketlerin kendi kendine kapandığından bahsetmiştik, bu etiket onlara bir örnektir. Ve nitelikler olmadan, <img> etiketi hiçbir şey göstermez. <img> etiketinde resim yolunu belirlemek için src="", resim yoksa gözükecek alternatif yazı için alt="", genişlik ve yüksekliği ayarlamak için width="" ve height="", üzerine gelince açıklama çıkartmak için title="" niteliği kullanılır. Hepsini bir araya toplayıp test edecek olursak; <img src="test.png" alt="Resim yoksa gözükür" title="Bu başlık üzerine gelince gözükür sadece" width="300" height="200"> HTML Editörde Görüntüle HTML'de Listeler HTML'de listeler <ul> ve <ol> etiketleri arasında <li> içerisinde tanımlanır. Örnek vermek gerekirse; <ul> <li>Elma</li> <li>Armut</li> <li>Erik</li> </ul> HTML Editörde Görüntüle Daha fazla örneğe ilerleyen bölümlerde birlikte göz atacağız.
HTML Nedir?
HTML Nedir?
HTML, web sayfaları oluştururken kullanılan bir işaretleme dilidir. İngilizce adıyla, "Hyper-text Markup Language", Türkçe adıyla "Hiper Metin İşaretleme Dili"nin kısaltmasıdır. Bir web sayfasına girildiğinde, son kullanıcının gördüğü her zaman HTML çıktısıdır. Onun daha güzel ve düzenli görünmesini sağlayan CSS, daha dinamik bir yapıda kullanılmasını sağlayan ise JavaScripttir. CSS ve JavaScript konularına, HTML'den sonra bakılması yeni başlayacak olanların faydasına olacaktır. Zira HTML'i iyi öğrendikten sonra sırasıyla CSS ve JavaScript, front-end geliştirme yapmak isteyenlerin izlemesi gereken bir yoldur. HTML, uzun adıyla "Hyper Text Markup Language" demektir. HTML, Türkçe adıyla "Hiper Metin İşaretleme Dili" demektir. HTML ile yazılar işaretlenerek, web sayfalarının yapıları belirlenir. HTML ile işaretleme yapılırken belli başlı html etiketleri kullanılır. HTML etiketleri, "başlık", "paragraf", "tablo" vb. bölümleri işaretlemek için kullanılır. Bunların tamamına ilerleyen bölümlerde değineceğiz.   UNUTMAYIN Web tarayıcıları, HTML etiketlerini göstermez ancak sayfaların içeriklerini oluşturmak için bu etiketleri kullanır. Bu yüzden kurallarına uygun HTML yazmak, hem tarayıcıların kodlarınızı yorumlamasını kolaylaştırır hem de arama motoru dostu sayfalar oluşturmanızı sağlar. Basit bir HTML Sayfası Basit bir HTML sayfası, temel olarak aşağıdaki etiketlerden oluşur. <!DOCTYPE html> <html> <head> <title>Başlık</title> <meta charset="UTF-8"> </head> <body> içerik.. </body> </html> HTML Bu örneği web tarayıcısında açtığınızda şöyle bir çıktı göreceksiniz;   İlk HTML Sayfası Örneği   Örneğin Açıklaması <!DOCTYPE> tanımı, HTML sayfası yorumlanırken HTML'in hangi sürümüyle yorumlanması gerektiğini belirlemek için kullanılır. Bu örnekte biz son sürüm olan HTML5'i kullandık. <html> etiketi, HTML'in en temel etiketidir ve diğer tüm etiketleri kapsar. <head> etiketi, sayfa hakkında üst bilgiler içerir. Yani kullanıcı bir web sayfasına girdiğinde göremeyeceği ancak arka planda yüklenip işleyişi devam ettirecek bilgileri içerir. Bunların ilk örneği olan <title> etiketini yazarak sayfanın başlığını belirledik. Bu etiketin detaylarına ileride geleceğiz. <title> etiketi, sayfanın başlığını belirlemek için kullanılır ve <head> etiketi içerisinde yer alır. <meta> etiketi, web sayfalarında üst bilgi belirtmek için kullanılır. Bu örnekte, sayfanın karakter kodlamasını belirttik. <body> etiketi, görünecek olan tüm yazı ve etiketleri içinde barındırır. Yani bir web sayfası açıldığında, body içerisindekiler son kullanıcıya gösterilir. Yukarıdaki örneği tam olarak anlamadıysanız, HTML etiketlerinin yapısını inceleyerek başlayalım. HTML'de Etiket Yapısı HTML'de metinleri işaretlerken etiketler kullanılır. Ve etiketler tanımlanırken < küçüktür ve > büyüktür işaretleri içerisine etiket adı yazılır. Yani <etiketAdi> şeklinde tanımlanırlar. Ayrıca açılan etiketler, aynı şekilde başında / konarak kapatılır. Yani <etiketAdi> .. </etiketAdi> şeklinde tanımlanır. Ancak bu kural tüm etiketler için geçerli değildir, bazı etiketler kendiliğinden kapatıldığından sizin kapatmanıza gerek yoktur. Bunların ayrımını, ilerleyen derslerde daha iyi anlayıp öğreneceksiniz ancak kapatılmayan etiketlere birkaç örnek vermek gerekirse, <img> <br> <hr> <meta> vb. diyebiliriz. Örnek bir HTML etiketi inceleyelim; <b>Kalın Yazı</b> HTML Editörde Görüntüle Bu örnekte, <b> içerisindeki ifade kalın yazılacaktır. HTML'de Nitelik Yapısı Etiketleri oluşturduktan sonra, etiketleri oluşturan niteliklerin kullanımını incelemek gerekiyor. Nitelikler, etiketlerin direktifleri gibi düşünebilirsiniz. Yani etiketin daha fazla işlevsel hale getirmek için belli başlı nitelikler tanımlıyoruz. Ancak önce, nitelik nasıl tanımlanır bunu öğrenelim. Niteliği etiketi açtıktan sonra anahtar="değer" şeklinde tanımlıyoruz. Niteliklerle ilgili daha detaylı bir açıklamayı "Nitelikler" sayfasında bulacaksınız. Şimdilik bir örnek vermek gerekirse, yukarıdaki temel örneğimizden verelim. <meta charset="UTF-8"> HTML Editörde Görüntüle Bu örnek hem kendi kendine kapanan etiket türüne hemde nitelikli bir etikete örnek. Gördüğünüz gibi anahtar olarak charset ve değer olarakta UTF-8 değeri geldi. Bazı durumlarda anahtar ve değerler belli başlı şeyleri temsil ederken, bazı durumlarda değerler sizin belirleyeceğiniz bir ifadede olabilir. Ayrıca nitelikleri birden fazlada kullanabilirsiniz, örnek vermek gerekirse; <meta content="description" content="açıklama.."> HTML Editörde Görüntüle Web Tarayıcıları Eğer daha önce bu işlerle uğraşmadıysanız, web tarayıcısı ifadesini duymamış olabilirsiniz ancak emin olun uzun süredir kullandığınız bir program. Web tarayıcılarının amacı HTML sayfalarını okuyup yorumlayarak son kullanıcıya göstermektir. Web tarayıcıları yazılan HTML etiketlerini son kullanıcıya göstermezler, ancak belgenin nasıl yorumlanacağını bu etiketlere göre belirlerler. Bu etiketlerde, sizin HTML sayfalar oluştururken kullandığınız etiketlerdir. Popüler Tarayıcılar Şu an popüler olarak kullanılan 6 tarayıcı mevcut. Bunlar;  Google Chrome (https://www.google.com/chrome/) Adındanda anlaşılacağı üzere Google'ın geliştirdiği bir web tarayıcısı. Eylül 2008'de Windows sürümü yayınlandıktan sonra diğer işletim sistemleri içinde (Linux, macOs, iOS, Android) sürümleri geliştirildi. Ayrıca Chrome, open-source kültürüne uyan bir tarayıcı olup kaynak kodlarının bir çoğunu Chromium adlı açık kaynaklı tarayıcı projesinde paylaşmaktadır.  Mozilla Firefox (https://www.mozilla.org/tr/firefox/) Mozilla Vakfı ve alt kuruluşu Mozilla Corporation tarafından kurulan, açık kaynak kodlu ve özgür geliştirilen bir web tarayıcısıdır. Windows, macOS, Linux, Android ve iOS işletim sistemlerinde kullanabilir.  Apple Safari (https://www.apple.com/tr/safari/) Apple'ın 2003'te tanıttığı ve 2008'de iPhone ile birlikte mobil içinde geliştirilen web tarayıcısıdır. macOs ve iOS'ta en stabil çalışan tarayıcılardan bir tanesidir.  Opera (https://www.opera.com/tr) Windows, macOS ve Linux işletim sistemlerinde çalışan bir web tarayıcısıdır. Mobil versiyonuda mevcuttur, diğer tarayıcılara göre çok tercih edilen bir tarayıcı değildir.  Microsoft Edge (https://www.microsoft.com/tr-tr/windows/microsoft-edge) Internet Explorer'ın bize çektirdiği acılardan sonra 12. sürümü Edge'in 12. sürümü olarak tanıtıldı ve hayatımıza girdi. Microsoft'un bütün cihazlarında varsayılan tarayıcı olarak çalışmaktadır ve Internet Explorer'ın yerini almıştır. Eğer Internet Explorer 6 zamanlarını biliyorsanız, Edge'in çok kullanılmayacağını tahmin edebilirsiniz. Yinede modern tarayıcılar gibi davranan, çağa ayak uyduran bir tarayıcı olarak kabul görülüyor.  Internet Explorer (https://www.microsoft.com/tr-tr/download/internet-explorer.aspx) 1995'te hayatımıza giren, 20 senelik hayatında ne yazık ki çağa ayak uyduramayarak diğer rakiplerinin gerisinde kalan, front-end geliştiricilerinin rüyalarına kabus gibi çöken, sonunda ise Microsoft'un pimini çektiği emekli, adına şiirler yazılmış, yavaşlığı ile bilinen meşhur web tarayıcısıdır. <!DOCTYPE> Tanımı DOCTYPE tanımı, HTML sayfanın belge türünü belirler. Yani tarayıcının HTML sayfayı hangi sürümde yorumlayacağı, bu etikete bağlıdır. Bu etiketi yazmak zorunlu çünkü tarayıcıların doğru şekilde çalışması için bu gereken bir standart. Her zaman sayfanın en üstünde tanımlanır. <!DOCTYPE> tanımlanırken büyük-küçük harfe dikkat etmenize gerek yoktur, her iki türlüde geçerli olacaktır. Şu an ki güncel HTML sürümü olan HTML5 için DOCTYPE tanımını aslında yukarıdaki ilk örneğimizde yazmıştık, şimdi tekrar edelim. <!DOCTYPE html> Tarayıcı bu tanıma göre sayfanın HTML5 standartlarına göre yazıldığını varsayarak yorumlayacaktır. HTML Sürümleri 1990'da gelişime başlayan HTML, Word-wide Web'in kurulmasıyla birlikte önemli adımlar atarak bu günlere ulaştı. Önemli sürüm güncellemelerine aşağıdan ulaşabilirsiniz. Sürüm Yıl HTML 1991 HTML 2.0 1995 HTML 3.2 1997 HTML 4.01 1999 XHTML 2000 HTML5 2014 W3C Hakkında Tim Berners-Lee, 1989'da CERN laboratuvarında HTML işaretleme dilini geliştirdikten sonra, W3C, yani ingilizce adıyla "World Wide Web Consortium", Türkçe adıyla "Dünya Çapında Ağ Örgütü"nü kurmuştur. Bu örgütün amacı, HTML'in ve CSS'in standartlarını belirlemektir.
ESX – Server – GSX ve Workstation Arasındaki Farklar
ESX – Server – GSX ve Workstation Arasındaki Farklar
Buraya kadar sanallaştırmayı ve kapsamlı bir sanallaştırma yazılımı olan VMware ürünününgenel yapısı ve çalışma mantığını incelendi. Şimdi VMware in bize sunduğu çözümlerdenbize en uygununu seçmemiz için bazı anahtar noktalardan bahsedilecektir. Aşağıda çözümlerhakkında ayırt edici bazı genel bilgiler verilecektir.Workstation sürümü masaüstü çözümüdür. 2000, XP, 2003, Nowell Netware, Linux üzerindeçalışabilir. Bu çözüm, barındırılan sanal makinalar arası ağ kurmaya izin verir. Yine VMwaregörselleştirme tabakası kullanılarak sanal donanımlar map edilir. Her sanal makineninkullanacağı RAM, disk miktarı gibi kaynaklar belirlenebilir. Şekil 4-1 – Vmware Workstation Üzerine Yüklenmiş Bir UBUNTU Sanal MakinesiESX ürünü mainframe sınıfı sanal makine yazılımıdır. GSX ve Workstation da yazılım,mevcut işletim sisteminin üzerine kurulur ve çalışır; ESX te ise yazılım doğrudan makinanındonanımı üzerinde çalışır, herhangi bir işletim sistemi kurma gereksinimi duymaz. AslındaESX in kendi işletim sistemi vardır. Kendi linux çekirdeği üzerinde çalışır. Şekil 4-1 – Vmware Workstation Üzerine Yüklenmiş Bir UBUNTU Sanal MakinesiESX ürünü mainframe sınıfı sanal makine yazılımıdır. GSX ve Workstation da yazılım,mevcut işletim sisteminin üzerine kurulur ve çalışır; ESX te ise yazılım doğrudan makinanındonanımı üzerinde çalışır, herhangi bir işletim sistemi kurma gereksinimi duymaz. AslındaESX in kendi işletim sistemi vardır. Kendi linux çekirdeği üzerinde çalışır. Bu genel bilgiler verildikten sonra gelelim “hangi ürün hangi konuda tercih edilir?” sorusunacevap olarak;Vmware Workstation user mode bir sürümdür. Kullanıcı sistem oturum açmış ise ( login )çalışır, aksi takdirde çalışmayacaktır. Uzun süre koşacak uygulamalara pek de uygun değildir.Bir Workstation sunucu üzerinde, web ya da uygulama sunucu çalıştırılması da önerilmez.Aksine sunucu sürümü herhangi bir kullanıcı girişi gerektirmez. Bir istemci program yardımıile uzaktan bağlantı da yapılabilir.Bir diğer mesele ise dizüstü makineye hangi sürümün kurulacağı ile ilgilidir. Bataryanınaniden sonlanması ve makinenin kapanması durumunda VMware de haber verilmeksizinkapanmış olacaktır. Bu takdirde sunucu sürümü mü yoksa Workstation sürümü mü dahabaşarılıdır? Genel kabul, bu gibi durumlarda her ikisinin de çok başarılı olmadığı, fakatsunucu sürümünün tercih edileceğidir.Ancak yazılım testi yapıyorsanız Workstation amaçlarınıza daha uygundur denebilir. Testaşamasında sisteminizin o anki durumunu (snapshot) alabilir ve bu görüntüye dilediğinizzaman geri dönebilirsiniz.Bu açıklamalar neticesinde yazılım ya da sistem testi yapıyorsak Workstation sürümünün,gerçek işimizi yapıyorsak sunucu sürümünün uygun olacağını söylenebilir. Sunucu sürümü2006 yılında beta aşamasındaydı ve çok yavaştı. Ancak şimdi en az desktop çözümleri kadarhızlıdır. Bir de bunların ötesinde ESX ürünü mevcut. Yukarıda da değindiğimiz gibi ESX,üzerinde çalışacağı bir işletim sistemine dahi ihtiyaç duymuyor. Kendine ait bir işletimsistemi yardımı ile donanımı yönetebiliyor. Multi-işlemcili çok büyük sunucularda bu çözümçok mükemmel sonuçlar çıkarabiliyor.
Ubuntu Linux kurulum rehberi
Ubuntu Linux kurulum rehberi
Kurulum sayfasında anlatıldığı gibi Ubuntu Linux‘un güncel sürümünü indirip bir USB belleğe ya da DVD’ye yazdırdıysanız artık Ubuntu kurulum aşamasına geçebilirsiniz. Bilgisayarınızda halihazırda Windows işletim sistemi yüklü ise, Ubuntu kurulumu sırasında onu silebileceğiniz gibi isterseniz Windows’u silmeden yanına Ubuntu’yu kurarak her iki işletim sistemini de kullanabilirsiniz. Bu belgede her iki durum da göz önüne alınarak gerekli bilgilere ve ilgili bağlantılara yer verilmiştir. 1. Bilgisayarınızı Ubuntu USB belleği ya da DVD’sinden başlatın Bu işlemin nasıl yapılacağı Kurulum ana maddesinde açıklanmıştır.   2. Dil seçimini yapın Bilgisayarı, Ubuntu USB belleği ya da DVD’si ile başlattıktan bir kaç dakika sonra alttaki kurulum ekranı sizi karşılayacaktır. Burada sol taraftaki listeden Türkçe dil seçeneğini seçtiğimizde resimdeki gibi Ubuntu’yu deneme ve kurma seçenekleri karşımıza gelir. Burada “Ubuntu’yu Kur” seçeneğine tıklayarak devam ediyoruz. 3. Klavye düzenini seçin Sonrasında “Klavye düzeni”ni belirleme ekranı karşımıza gelir. Burada normal şartlarda klavye düzenimiz otomatik olarak belirleneceğinden genellikle herhangi bir işlem yapmamız gerekmez. Burada yer alan ‘Klavye Düzenini Algıla’ düğmesi de klavyenin algılanmasında kullanılabilir. Bir klavye dili seçtikten sonra burada yer alan kutucuğa klavyeden bazı Türkçe karakterler girerek söz konusu dilin doğruluğunu yani klavyenizle uyumluluğunu kontrol edebilirsiniz. 4. İnternet bağlantısı Kurulum esnasında internete bağlanmanız biz zorunluluk değildir ancak tavsiye edilir. Bu aşamada eğer kablolu bir ağ bağlantınız varsa otomatik olarak bağlantı sağlanacaktır. Kablolu bağlantınız yoksa alttaki kablosuz bağlantı ekranı karşınıza gelir. İnternet bağlantısı sağlamanız halinde kurulum sırasında Türkçe dil paketleri otomatik olarak indirilerek kurulacaktır. 5. Güncelleştirme ve diğer yazılım seçimleri Bu ekranda Normal kurulum seçeneği, Ubuntu’yu web tarayıcı, ofis yazılımı, çoklu ortam oynatıcı, e-posta istemcisi gibi temel masaüstü ihtiyaçlarna yönelik uygulamalarla birlikte tam teşekkülü bir şekilde kurar. Minimal kurulum seçeneği ise bir web tarayıcısı ve çekirden sistem araçlarından başka bir uygulama içermez. Ubuntu yüklenirken güncelleştirmelleri indirin: Bu seçeneği işaretlerseniz kurulum sırasında güncelleştirmeler de indirilerek kurulacaktır. Bu kurulum işleminin bir miktar uzamasına yol açar ancak güncellemeleri kurulum esnasında yüklemeniz önemle tavsiye edilir. Ekran kartı ve kablosuz ağ donanımı ile ek ortam biçimleri için üçüncü parti yazılımları kur: Bu seçeneği işaretlemeniz size önemli kolaylıklar sağlayacaktır. Bu seçenek, MP4, AVI gibi çeşitli çoklu ortam biçimlerini oynatabilmek için gerekli eklentileri, bazı ekran kartları ve kablosuz ağ donanımları için gerekli sürücüleri yükler. Bu eklentiler ve sürücüler genellikle lisanslarındaki kısıtlayıcı nitelikler nedeniyle, Ubuntu tarafından öntanımlı olarak yüklenmez. Eğer bilgisayarınızını genel olarak internet erişiminin olmadığı bir ortamda kullanacaksanız, bu kutucuğu işaretlemeniz ayrıca bir önem kazanır. Çeşitli marka ekran kartlarının (Nvidia gibi) resmi sürücülerini bu aşamada ISO dosyasından bilgisayarınıza yüklenir. 6. Kurulum türünü seçin Şimdi kurulumun en önemli aşamasında geldik. Bu aşamaya ilişkin alttaki ekran görüntüsü halihazırda Windows yüklü bir bilgisayardan alınmıştır. Burada yer alan seçenekleri şöyle açıklayabiliriz. Ubuntu dağıtımını Windows işletim sisteminin yanına kur: Windows yüklü bir bilgisayarda Windows’u kaldırmadan yanına Ubuntu kurup ikisini de kullanabilmek isteyen kullanıcılar bu seçeneği kullanabileceği gibi aynı ekranda en aşağıda yer alan “Başka bir şey” seçeneğini de kullanabilirler. “Başka bir şey” seçeneği, ilk seçeneğe göre göre diskinizi daha detaylı ve esnek bir şekilde yapılandırmanıza olanak verir ancak bu seçeneğin kullanımı ilkine göre biraz karışık gelebilir. Windows’u kaldırmadan Ubuntu’nun kurulumu konusunda geniş bilgi için bakınız: Windows’un yanına Ubuntu kurmakUEFI modunda Ubuntu kurulumu Diski sil ve Ubuntu yükle: Bu seçenek Windows’u ve bilgisayarınızdaki belgeleri siler ve yerine Ubuntu’yu kurar. Ubuntu kurulumunu güvenlik için şifrele:Bu seçenek ile, kuruluma şifre ekleyerek kendimiz dışındakiler için erişimi ve müdahaleyi kontrol altına alabiliriz. Yeni Ubuntu kurulumunda LVM kullan: Bu seçenek ile boyutu genişletilebilir şekilde yapılandırılmış diske kurulum yaparız. Bu özel bir disk gerektirmez. Bu seçimi yaparsak diskimiz ileride verilere zarar vermeden diskimizin boyutunu arttırma özelliğine uygun olarak yapılandırılır. Deneysel: Diski sil ve ZFS kullan: Ubuntu’nun kurulacağı disk bölümü normalde ext4 biçiminde biçimlendirilir. Bu seçenek, ZFS biçiminde biçimlendirir. Ancak bu özellik geliştirilme aşamasında olup kullanılması tavsiye edilmez. Başka bir şey: Bu seçenek diski, kendi ihtiyaçlarınıza özel bir şekilde yapılandırmanıza imkan verir. Bu seçeneğin kullanımı ilk seferde biraz karışık gelebilir, buna karşın diski istediğiniz şekilde bölümlendirmenize ve Ubuntu’yu istediğiniz bölüme kurmanıza imkan verir. Bu seçeneği kullanırken bilmeniz gereken iki önemli nokta: – Kullanıcı dosyalarınızı (Videolar, Resimler, Belgeler vb.) Ubuntu’yu kuracağınız disk bölümü dışında farklı bir bölümde muhafaza etmek istiyorsanız; bu amaç için bir disk bölümü oluşturduktan sonra o bölüme tıklayıp bağlanma noktasını resimdeki açılır menüden /home olarak seçin. Eğer bu seçimi yapmadan Ubuntu’yu kuracak olursanız Videolar, Resimler, Belgeler gibi varsayılan klasörler ile kullanıcının çeşitli programlardaki ayarlarını içeren dosyalar Ubuntu’nun kurulacağı disk bölümünde oluşacaktır.– Ubuntu’yu kurmak istediğiniz disk bölümünün bağlanma noktasını daima / olarak seçmeniz gereklidir. (Bu işaret, kök dizin anlamındadır ve Linux dosya sistemi hiyerarşisinda başlangıç noktasını ifade eder.) 7. Konumunuzu seçin Ardından “Neredesiniz?” sorusunun cevabını vereceğimiz ekran gelir. Burada Türkiye için “Istanbul” ‘u seçebilirsiniz. 8. Kullanıcı adı ve parolanızı belirleyin Bu aşamada bilgisayarımızın adını ve kullanıcı hesabımızın adını gireriz. Belirleyeceğimiz parola en az 6 karakter uzunluğunda olur ve harf, rakam, ?*- vb karakterler içerirse Ubuntu kurulumu parolamızı beğenir ve ‘İyi Parola’ der. Otomatik giriş yap: Ubuntu’yu her açtığınızda kullanıcı parolanızı girmeden doğrudan giriş yapmak istiyorsanız bu seçeneği işaretleyebilirsiniz. Bu seçeneği işaretlemeseniz bile Ubuntu’yu kurduktan sonra Ayarlar üzerinden de otomatik kullanıcı girişini etkinleştrebilirsiniz. Giriş yapmak için parola iste: Üstteki seçeneğin tersidir. Öntanımlı olarak bu seçenek işaretli gelir. Ardından ‘Devam Et’ düğmesini kullandığımızda ‘Sistem Kuruluyor’ mesajı ile gelen “Kur” ekranı, kurulumu tamamlamak üzere işleme başlar. 9. Kurulumun bitmesini bekleyin Kurulum tamamlandığında ‘Kurulum Tamamlandı’ mesajını alırız. ‘Şimdi Yeniden Başlat’ dedikten sonra artık Ubuntu’yu kullanmaya başlayabiliriz.
Windows’a Linux (Ubuntu) Nasıl Kurulur?
Windows’a Linux (Ubuntu) Nasıl Kurulur?
Dünyanın en çok kullanılan üç işletim sisteminden biri olan Linux’un birden fazla sürümü ve kurulum yöntemi bulunuyor. Özellikle uygulama geliştiricileri için Windows ve Mac işletim sistemlerinin kullanışlı bir alternatifi olarak kabul edilen Linux oldukça fazla kullanıcı kitlesine sahip durumda. Hazırladığımız bu içerikte Windows bilgisayarlara Linux nasıl yüklenir ve kurulur ve popüler Linux sürümleri nelerdir yakından bakıyoruz. Windows ve macOS işletim sisteminin yanında dünyanın en çok tercih edilen işletim sistemlerinden ve özellikle bilgisayar korsanları ve uygulama geliştiricileri arasında yaygın olan Linux işletim sistemi, açık kaynak kodludur ve herkes tarafından erişilebilir. Şu an piyasada birçok Linux versiyonu bulunmaktadır. Bu Linux versiyonlarından en popüler ve kullanışlı olanıysa Ubuntu olarak karşımıza çıkıyor. Bu farklı Linux versiyonları ise “Distrubitions” (Dağıtımlar) olarak adlandırılıyor. Bu içeriğimizde en popüler Linux Dağıtımları’na ve Linux Windows 10 bilgisayarlara nasıl kurulur? sorusunun yanıtına yakından bakıyoruz. En iyi Linux sürümleri: Arch Linux LinuxMint CentOS OpenSUSE Ubuntu Bu sıraladığımız sürümler dışında daha birçok Linux sürümü bulunsa da bahsettiğimiz sürümler en çok kullanılan Linux Dağıtımları. Arch Linux özellikle uygulama geliştiricileri arasında popülerken, CentOS en fazla internet server işlemleri yapılan Linux sürümlerinden birisi. 2006 yılında ilk olarak piyasa sürülen ve en popüler masaüstü Linux sürümü olan LinuxMint ise şu an dünyanın en fazla kullanılan 4. işletim sistemi olarak kabul ediliyor.  Bir başka Linux sürümü olan OpenSUSE ise genel olarak Windows bilgisayarlarda kullanılıyor ve kolay anlaşılır bir dile sahip olmasıyla birçok kullanıcı tarafından tercih ediliyor. Son olarak da Ubuntu’dan bahsedecek olursak, Linux ile ilgilenen herkesin duymuş olacağı bu sürüm Windows ve macOS’tan sonra en çok kullanılan 3. işletim sistemi olarak geçiyor ve genellikle en iyi Linux sürümü olarak tanımlanıyor. Linux (Ubuntu) nasıl kurulur? Adım #1: Buradan Ubuntu’nun resmi sitesine ulaşın. Adım #2: “Download” butonuna basın ve Ubuntu ISO dosyasını indirin. Adım #3: Buradan “Universal USB Installer” programını indirin. Adım #4: USB belleğinizi bilgisayarınıza takın ve Universal USB Installer programını çalıştırın. Adım #5: Kurmak istediğiniz Linux sürümünü seçin. (Bu senaryoda Ubuntu seçiyoruz.) Adım #6: İndirdiğiniz Ubuntu ISO dosyasının konumunu seçin. Adım #7: Bilgisayarınıza takılı olan USB belleğinizi seçin ve “Create” butonuna basın. Adım #8: Ubuntu’yu USB belleğe yüklemek için “Yes” butonuna basın. Adım #9: İşleminiz tamam. Artık bilgisayarınızı USB belleğinizle başlatabilir ve Ubuntu’yu kullanabilirsiniz. Bu işlem sayesinde tıpkı Windows kurulumunda olduğu USB belleğinizi bir Ubuntu kurulum aracı hâline getirmiş oluyorsunuz. Bu araç sayesinde boş bir disk alanı belirleyip bu alana Ubuntu işletim sistemini kurabilir veya tamamen bilgisayarınızı Linux işletim sistemiyle çalıştırabilirsiniz. Yöntem #2: CD/DVD ile Linux Ubuntu kurulumu: Adım #1: Buradan Ubuntu’nun resmi sitesine ulaşın. Adım #2: “Download” butonuna basın ve Ubuntu ISO dosyasını indirin. Adım #3: Ubuntu ISO dosyasını CD veya DVD’ye yazın. Adım #4: Bilgisayarınızı Optik Sürücü’den başlatın ve Linux Ubuntu kurulumu karşınıza çıkacaktır. Ubuntu ISO dosyasını bir CD veya DVD’ye yazmak için belirli bir kural yok. İstediğiniz, bildiğiniz ve rahat ettiğiniz herhangi bir CD yazma programını bu işlem için kullanabilirsiniz. Yöntem #3: Sanal makine ile Linux (Ubuntu) nasıl kurulur? Adım #1: Buradan VirtualBox sanal makine programını indirin ve kurulumunu yapın. Adım #2: VirtualBox programını çalıştırın. Adım #3: Sol üstte bulunan “New” seçeneğine tıklayın. Adım #4: Açılan menüde sanal makineye vereceğiniz ismi ve işletim sistemini seçin. Adım #5: Sanal makineye vereceğiniz RAM miktarını seçin ve “Next” tuşuna basın. (Önerilen en az 512 MB) Adım #6: Sanal Disk alanı oluşturmak için “Create a virtual hard drive now” seçeneğini işaretleyin ve “Create” butonuna basın. Adım #7: “VHD ( Virtual Hard Disk)” seçeneğini işaretleyin ve “Next” butonuna basın. Adım #8: “Dynamically allocated” seçeneğini işaretleyin ve “Next” butonuna basın. Adım #9: Sanal diskin boyutunu seçin ve “Create” tuşuna tıklayın. Adım #10: Artık arayüzde Ubuntu sanal makinenizi görebilirsiniz. Adım #11: Ubuntu’yu çalıştırmak için “Start” tuşuna basın. Adım #12: Ubuntu’yu kurmak için oluşturduğunu Sanal Disk’i seçin ve “Start” tuşuna basın. Adım #13: İndirdiğiniz Ubuntu ISO dosyasını açın. Adım #14: Açılan menüde “Start” tuşuna basın. Adım #15: “Install Ubuntu” seçeneğine tıklayın. Adım #16: “Continue” seçeneğine tıklayın. Adım #17: “Erase disk and install Ubuntu” seçeneğini işaretleyin ve “Install Now” tuşuna basın. Adım #18: Saat ve tarih için bulunduğunuz bölgeyi seçin ve “Continue” butonuna tıklayın. Adım #19: Klavye için tercih ettiğiniz dili seçin ve “Continue” butonuna tıklayın. Adım #20: Ubuntu sisteminiz için kullanıcı adı ve şifre belirleyin ve “Continue” butonuna tıklayın. Adım #21: Kurulum işleminiz başladı. Bu işlem 30 dakika kadar sürebilir. Adım #22: Kurulum işlemi bittikten sonra Ubuntu masaüstünü göreceksiniz. İşleminiz tamam. Linux Ubuntu’yu sanal makine üzerinden çalıştırmak, en fazla kullanılan yöntemlerden birisi. Linux Ubuntu’yu indirmek için ise diğer yöntemlerde uyguladığımız şekilde Ubuntu’nun resmi sitesinden Linux Ubuntu’nun istediğiniz sürümünü indirebilirsiniz. Eğer sanal makine için ekstra bir üçüncü parti yazılımı kullanmak istemiyorsanız, Windows 10’un içerisinde bulunan sanal makine uygulaması Hyper-V ile nasıl Linux sanal makine oluşturulduğunu anlattığımız içeriğimize buradan ulaşabilirsiniz. En popüler Linux sürümü olan Linux Ubuntu Windows bilgisayarlara nasıl kurulur ve nasıl yüklenir? sorusuna farklı alternatiflerle cevap verdiğimiz ve popüler Linux sürümlerinden bahsettiğimiz içeriğimizin sonuna geldik. Eğer sizlerde Linux işletim sistemi kullanıyorsanız veya kullanmayı düşünüyorsanız deneyimlerinizi ve görüşlerinizi bizlerle yorumlar kısmından paylaşabilirsiniz.
Ubuntu Kurulum sorunları
Ubuntu Kurulum sorunları
Kurulum medyası kaynaklı sorunlar Ubuntu kurulumu ile ilgili sorunların (kurulumun başlayamama, kurulum sırasında hata verme, donma gibi) pek çoğu kullanılan Ubuntu DVD’sinin düzgün yazılmamış olmasından ya da indirilen Ubuntu ISO dosyasının İnternetten kaynaklanan sebeplerle düzgün inmemiş olmasından kaynaklanır. Bu ihtimallere karşı şu hususlara dikkat etmelisiniz: İndirdiğiniz ISO dosyasını içeriğini açmamalısınız. İndirdiğiniz dosyanın İnternetten düzgün inmiş olup olmadığını kontrol etmek için veri bütünlüğünü doğrulamanızı tavsiye ederiz. Dosyayı DVD’ye yazdıracaksanız veri diski olarak değil kalıp yazdırma seçeneğini kullanarak yazdırmalısınız, aksi taktirde hazırladığınız DVD, açılışta başlama özelliğine sahip olmaz. Dosyayı DVD’ye yazdıracaksanız yazdırma işlemini en düşük hızda gerçekleştiriniz. Donanım kaynaklı sorunlar Kurulum sorunlarının bir bölümü de donanım kaynaklı olabilmektedir. Ubuntu kurulumu sırasında veya kurulum tamamlandıktan hemen sonra; siyah bir ekrana düşme, masaüstünün açılmaması, çizik çizik ya da bozuk bir ekranla karşılaşma gibi bir sorunla karşılaşırsanız ya da içinde “acpi=off“, “nomodeset“, “noapic” ve “nolapic” gibi kelimelerin geçtiği bir hata iletisi alırsanız Ubuntu kurulum işlemini Çekirdek önyükleme seçenekleri sayfasında anlatıldığı şekilde yaparak sorunu atlatabilirsiniz. Ubuntu’yu kurdum ancak aşırı yavaş, kasılarak çalışıyor! Bu sorun çoğunlukla ekran kartı sürücüsünün uyumsuzluğundan kaynaklanır. Sorunun daha nadir görülen bir diğer nedeni ise; sisteminizde öntanımlı görüntü sunucusu olarak Wayland kullanılıyor ise sisteminiz ile Wayland ile görüntü sunucusu arasındaki bir uyumsuzluktan kaynaklanabilir (örnek). Bu sorun ve çözümü Sıkça sorulan sorular sayfasında cevaplanmıştır.
Ubuntu Linux’ta temel sorun giderme komutlarına giriş
Ubuntu Linux’ta temel sorun giderme komutlarına giriş
Ubuntu Linux’taki temel sorun giderme komutları ve kullanımları Aşağıdaki listede, Ubuntu Linux’taki temel metin komutları sağlanmaktadır. Listede, bu komutların bilgisayarınızda görülen belirli sorunların giderilmesine nasıl yardımcı olacağına ilişkin örnekler verilmiştir. Hangi çekirdeğin kullanıldığını görüntülemek için uname komutunu kullanın. Çekirdek, işletim sisteminin belleğe yüklenecek ilk bölümüdür. Disk sürücüsü yönetimi, bellek dağıtımı, sistem işlemleri ve kesme işleyicisi gibi sistem alanlarını kontrol eder. Aşağıdaki örnekte kullanılan çekirdek şöyledir: 3.11.0-15-generic:user@avalon:~$ uname -aLinux avalon 3.11.0-15-generic #23-Ubuntu SMP Mon Dec 9 18:17:04 UTC 2013 x86_64 x86_64 x86_64 GNU/Linuxuser@avalon:~$ Önyükleme günlüğünün içeriğini görüntülemek için dmesg komutunu kullanın. Bu, başlangıçta hataları bulmak için iyi bir yöntemdir:user@avalon:~/linux101$ sudo dmesg > dmesg.logAşağıdaki örnekte, günlük dosyasının içeriğini birleştirmek için cat komutu ile dmesg komutu kullanılabilir. Ek grep komutu, günlükte oluşan belirli bir dosya adının herhangi bir örneğini göstermek için kullanılabilir; ör. Intel veya error (hata):user@avalon:~/linux101$ cat dmesg.log | grep intel[ 1.732400] intel_idle: MWAIT substates: 0x21120[ 1.732402] intel_idle: v0.4 model 0x3A[ 1.732405] intel_idle: lapic_timer_reliable_states 0xffffffff[ 10.148411] fbcon: inteldrmfb (fb0) is primary device[ 10.922434] i915 0000:00:02.0: fb0 inteldrmfb frame buffer device[ 10.926448] snd_hda_intel 0000:00:1b.0: irq 50 for MSI/MSI-Xuser@avalon:~/linux101$user@avalon:~/linux101$ cat dmesg.log | grep error[ 7.478502] EXT4-fs (sda2): re-mounted. Opts: errors=remount-rouser@avalon:~/linux101$ lspci komutu, PCI veri yolunda bulunan tüm aygıtları listeler:user@avalon:~/linux101$ sudo lspci > lspci.loglspci komutunu ilave cat ve grep komutlarıyla birlikte kullanmak belirli PCI aygıtlarını ayrı tutmaya yardımcı olur; bkz. aşağıdaki Realtek örneği:user@avalon:~/linux101$ cat lspci.log | grep Realtek07:00.0 Ethernet controller: Realtek Semiconductor Co., Ltd. TRL8111/8168/8411 PCI Express Gigabit Ethernet Controller (rev 07)09:00.0 Unassigned class [ff00]: Realtek Semiconductor Co., Ltd. RTS5209 PCI Express Card Reader (rev 01)09:00.1 SD Host controller: Realtek Semiconductor Co., Ltd. RTS5209 PCI Express Card Reader (rev 01)user@avalon~/linux101$ Çekirdekteki yüklü mod dosyalarının tamamını kullanmak için lsmod komutunu kullanın:user@avalon:~/linux101$ sudo lsmod > lsmod.loguser@avalon:~linux101$Linux’ta sürücü dosyaları modlar olarak yüklüdür. Hangi sürücü veya modların çekirdekte yüklü olduğunu görmek için cat ve grep komutunu kullanabilirsiniz. Belirli mod dosyalarını aramak için lsmod komutuyla birlikte kullanılıyorsa Dell ve hda içeren aşağıdaki iki örneğe bakabilirsiniz:user@avalon:~/linux101$ cat lsmod.log | grep delldell_wmi 12761 0sparse_keymap 13948 1 dell_wmidell_laptop 17369 0dcdbas 14847 1 dell_laptopwmi 19070 1 dell_wmiuser@avalon:~/linux101$user@avalon:~/linux101$ cat lsmod.log | grep hdasnd_hda_codec_hdmi 41117 1snd_hda_codec_realtek 55704 1snd_hda_intel 48171 3snd_hda_codec 188738 3 snd_hda_codec_realtek,snd_hda_codec_hdmi,snd_hda_intelsnd_hwdep 13602 1 snd_hda_codecsnd_pcm 102033 3 snd_hda_codec_hdmi,snd_hda_codec,snd_hda_intelsnd_page_alloc 18710 2 snd_pcm,snd_hda_intelsnd 69141 17 snd_hda)codec_realtek,snd_hwdep,snd_timer,snd_hda_codec_hdmi,snd_pcm,snd_seq,snd_rawmidi,snd_hda_codec,snd_hda_intel,snd_seq,device,snd_seq_midiuser@avalon:~/linux101$ USB veri yoluna bağlı olan tüm USB aygıtlarını listelemek için lsusb komutunu kullanın:user@avalon:~/linux101$ sudo lsusb > lsusb.loguser@avalon:~linux101$Bu komutu, belirli USB aygıtlarını ayrı tutmak için ilave cat ve grep komutlarıyla birlikte kullanabilirsiniz; bkz. aşağıdaki Intel örneği:user@avalon:~/linux101$ cat lsusb.log | grep IntelBus 002 Device 003: ID 8087:07da Intel Corp.Bus 002 Device 002: ID 8087:0024 Intel Corp. Integrated Rate Matching HubBus 001 DEvice 002: ID 8087:0024 Intel Corp. Integrated Rate Matching Hibuser@avalon:~/linux101$ Bilgisayarınızın ağ ayarlarını ayarlamak ve sorgulamak için ifconfig komutunu kullanın:user@avalon:~/linux101$ ifconfig > ifconfig.loguser@avalon:~/linux101$Bu komutu, ilave cat ve grep komutlarıyla birlikte, bilgisayarınızın IP adreslerini listeleyecek inet araması yapmak üzere kullanabilirsiniz:user@avalon:~/linux101$ cat ifconfig.log | grep inetinet addr:127.0.0.1 Mask:255.0.0.0inet6 addr: ::1/128 Scope:Hostinet addr:192.168.1.90 Bcast:192.168.1.255 Mask:255.255.255.0inet6 addr: fe80::caf7:33ff:fedb:b2bc/64 Scope:Linkuser@avalon:~/linux101$
CentOS Linux 7.6 1810 Kurulum
CentOS Linux 7.6 1810 Kurulum
Geçtiğimiz günlerde CentOS 7.6 1810 sürümü yayınlandı. 10 yılı aşkın süredir aktif ve geliştirilen bir Linux dağıtımı olan CentOS 14 yıldır, açık kaynak ve Linux dünyasına birçok yenilik getirmiş ve destek olmuştur. CentOS Linux dağıtımı, Red Hat Enterprise Linux (RHEL) açık kaynaklarından elde edilen kararlı, öngörülebilir, yönetilebilir ve tekrarlanabilir bir platformdur. Kurumsal sınıfta bir işletim sistemi kararlılığına ihtiyaç duyan kişiler için ideal bir Linux dağıtımıdır. CentOS Linux 7.6 (1810) Sistem Gereksinimleri https://www.centos.org/download/ Minimal ISO’u seçerek CentOS-7-x86_64-Minimal-1810.iso dosyasını istediğiniz bir yansı üzerinden indirebilirsiniz.   Hızlı kurulum adımına geçmek için Install CentOS 7’i seçerek Enter’a basınız.  İngilizce kuruluma devam etmek için Continue’a basınız. Eğer farklı bir dil yapılandırmak istiyorsanız ilgili dili seçebilirsiniz. Kurulumu başlatabilmemiz için “INSTALLATION SUMMARY” erkanında kurulum için gerekli yapılandırmaları tamamlamamız gerekmektedir. Kurulumun en önemli başlığı “SYSTEM” olduğu için isteğe bağlı olarak buradan başlayabilirsiniz. Dosya sistemi yapılandırması için eğer otomatik olarak tüm diskin kullanılmasını istiyorsanız “Automatically configure partitioning.” seçerek Done’a basınız. Kablolu ağ Ethernet (enp0s3) aktif etmek için anahtarı OFF konumundan ON konumuna getiriniz. DHCP üzerinden otomatik IP alarak yapılanacaktır. IP ayarlarını kabul edilip devam etmek için  Done’a basınız. Eğer kendi ağ topolojinize göre elle düzenlemek istiyorsanız “Configure” Tıklayıp ilgili yapılandırma ayarlarını girerek kaydediniz. “KDUMP” ekranında kdump özelliğini aktif olarak kullanmak istiyorsanız “Enable kdump” seçip Done’a basınız. Kdump; Sistem çökmesi durumunda, sisteminizin çökme nedenini belirlemede çok değerli olabilecek bilgileri yakalayabilir.  “SECURITY POLICY” ekranında Red Hat Enterprise Linux tarafından özellikle Amerika’da kullanılan güvenlik politikalarına uyumlu olarak kullanılabilmektedir. Bu adımı deaktif etmek için ON anahtarını OFF konumuna getirip Done’a basınız. Eğer kurumunuzun tabi olduğu bir güvenlik politikası var ise listeden ilgili politikayı seçip “Select profile” tıklayarak Done’a basınız. “SOFTWARE SELECTION” ekranında sisteminize kurulmasını istediğiniz yazılımlar ve ortamların yapılandırılması yapılmaktadır. Kurulum kaynağımız Minimal ISO olduğu için bu ekranda ilgili işlemleri görememekteyiz. Eğer kurulumu DVD ISO üzerinden yaparsanız ilgili işlemleri görebileceksiniz. Eğer Türkçe klavye kullanmak istiyorsanız + tıklayıp Turkish seçerek Add’i tıklayınız ve Done Enter’a basınız. Eğer English (US) kaldırmak istiyorsanız seçiliyken – tıklayınız. “LANGUEAGE SUPPORT” ekranında İngilizce / İngilizce (A.B.D) dışında bir yapılandırma yapmak isterseniz ilgili dili seçip Done’a basınız. Yaptığımız yapılandırmalardan sonra kurulumun başlaması için “Begin Installation”’a basınız. Kurulum işlemi gerçekleştirilirken karışımıza root kullanıcı parola belirleme ve kullanıcı oluşturma ekranı gelmektedir. Root kullanıcı parola belirleme işlemini tamamlayıp Done’a basınız. “CREATE USER” ekranında kullanıcı tanımla işlemini tamamlayıp Done’a basınız. Tanımladığınız kullanıcının sistem yönetici haklarına sahip olmasını için “Make this user administrator” seçeneğini aktif etmeyi unutmayanız. Tüm yapılandırmalardan sonra kurulum tamamlandı. Kurulum sonrası ilk sistem açılışı için “Reboot”’a basınız. Kurulum sırasında belirtiğiniz kullanıcı bilgileriyle sisteme giriş yapabilirsiniz. Sisteminizin gerekli güncellemelerini sudo yum update ve belirtiğiniz kullanıcı parolasını girerek yapabilirsiniz. Sisteminize ssh servisi üzerinden erişim sağlamak için ilgili servisi başlatmanız gerekmektedir. Servis durum kontrolü için sudo systemctl status sshd kullanabilirsiniz. Eğer ssh servisi çalışmıyorsa ve sistem önyükleme süresinde etkinleştirilmemiş ise; sudo systemctl enable sshd     ile ssh servisi sistem önyükleme süresinde etkinleştirilir. sudo systemctl start sshd        ile ssh servisi başlatılır. sudo systemctl status sshd      ile ssh servis durum bilgileri görüntülenebilir. ifconfig , netstat , route ön tanımlı kurulu olarak gelmemektedir. Kullanım alışkanlıklarınız da olan komutlar ise net-tools paketini kurarak sisteminiz üzerinde kullanabilirsiniz. sudo yum install net-tools komutu yardımı ile net-tools paketini kurabilirsiniz. ifconfig komutu ile sistem IP bilgilerinizi görüntüleyebilirsiniz. Sisteminiz üzerinde htop kullanmak ve kaynak kod üzerinden kurulum yapmak istemiyorsanız, ek depo yapılandırmasında bulunmanız gerekmektedir. htop interaktif bir süreç görüntüleyicidir. EPEL deposu içerinde htop ve bir çok kaliteli paket bulunmaktadır. Operasyonel olarak ta kullanmak isteyeceğiniz bir çok paketi bu depo üzerinden erişebilirsiniz. https://fedoraproject.org/wiki/EPEL sudo yum install epel-release komutu yardımıyla EPEL depo yapılandırmasını yapabilirsiniz. sudo yum install htop komutu yardımıyla htop kurulumunu yapabilirsiniz. Kurulum sonrası htop kullanımı Makalemin sonuna geldim, umarım faydalı bir makale olmuştur. Bir sonraki makalemde görüşmek üzere.
CentOS 7 Linux İşletim Sistemi Üzerinde MongoDB Kurulumu
CentOS 7 Linux İşletim Sistemi Üzerinde MongoDB Kurulumu
Merhabalar, Sizlere CentOS 7 Linux işletim sistemi üzerinde kolay,sağlam ve de sorunsuz bir şekilde MongoDB kurulumunun nasıl yapıldığını anlatmaya çalışacağım. İyi okumalar, MongoDB Nedir? MongoDB ücretsiz, açık kaynaklı, belge odaklı bir veritabanıdır. NoSQL veritabanı olarak sınıflandırılır, çünkü geleneksel tablo tabanlı ilişkisel veritabanı yapısına dayanmaz. Bunun yerine, dinamik şemalara sahip JSON benzeri belgeler kullanır. İlişkisel veritabanlarının aksine, MongoDB, veritabanı’na veri eklemeden önce,önceden tanımlanmış bir şema gerektirmez. Güncel bir şema ile yeni bir veritabanı oluşturmak zorunda kalmadan şemayı istediğiniz zaman ve gerektiği kadar değiştirebilirsiniz. Bu eğitici yazı, MongoDB Topluluk Sürümü’nü bir CentOS 7 sunucusuna yükleme konusunda size yol gösterir. Ön şartlar; İşlemlere başlamadan önce, Linux üzerinde profesyonel değilseniz sudo ayrıcalıklarına sahip, düzenli ve root olmayan bir kullanıcımız olduğundan emin olun. Adım 1 — MongoDB Deposunu Ekleme Mongodb CentOS’un varsayılan depolarında mevcut değildir. Bu yüzden sunucumuza MongoDB deposunu manuel eklememiz gerekli. Nano veya farklı bir editör ile, CentOS’un paket yönetim aracı olan yum için bir repo dosyası oluşturmamız gerekli. sudo nano /etc/yum.repos.d/mongodb-org.repo Oluşturmuş olduğumuz repo uzantılı dosyaya aşağıda bulunan MongoDB repo bilgilerini kopyalayıp yapıştıralım ve ardından kayıt edelim. [mongodb-org-4.0] name=MongoDB Repository baseurl=https://repo.mongodb.org/yum/redhat/$releasever/mongodb-org/4.0/x86_64/ gpgcheck=1 enabled=1 gpgkey=https://www.mongodb.org/static/pgp/server-4.0.asc MongoDB sistesinden en son repo bilgilerine https://docs.mongodb.com/manual/tutorial/install-mongodb-on-red-hat/#configure-the-package-management-system-yum linkinden ulaşabilirsiniz. Reponun düzgün bir şekilde oluştuğunu kontrol etmek için yum repolist komutu ile kontrol edebilirsiniz. sudo yum repolist Çıkan listede aşağıdakine benzer bir çıktı varsa repo eklenmiş demektir. mongodb-org-4.0/7 MongoDB Repository Adım 2 — MongoDB’nin Kurulması sudo yum install mongodb-org Komutunu kullanarak kurulum işlemine başlayın kurulum sırasında 2 defa evet veya hayır seçeneği çıkar her ikisine de Y ile evet seçeneğini seçiniz. Kurulum tamamlandıktan sonra sudo systemctl start mongod MongoDB çalıştırılır. sudo systemctl status mongod Komutu ile MongoDB’nin çalışma durumunu görebilirsiniz aşağıdaki gibi bir çıktı varsa sorunsuz bir şekilde kurulumun tamamlandığı ve MongoDB’nin çalıştığını gösterir. mongod.service — MongoDB Database Server Loaded: loaded (/usr/lib/systemd/system/mongod.service; enabled; vendor preset: disabled) Active: active (running) since Thu 2019–02–14 19:11:56 +03; 8s ago Sonrasında bir kaç ayar için tekrardan MongoDB yi durdurmamız gerekiyor. sudo systemctl stop mongod Komutu ile MongoDB yi durduruyoruz. MongoDB’nin başlangıçta otomatik olarak çalışmasını sağlamak için aşağıdaki işlemleri yapmamız yeterli olacaktır. sudo systemctl is-enabled mongod; echo $? sudo systemctl enable mongod sudo systemctl restart mongod MongoDB kurulumu tamamlandı. Adım 3 — MongoDB ile Alakalı Diğer Ayarlar MongoDB kurulduktan sonra,linux bash ekranında mongo komutu ile MongoDB ye ait bash ekranına geçiş sağlarız. Geçiş sağladığımızda karşıma altta bulunan uyarılar çıkmakta. Server has startup warnings: 2019–02–14T19:19:05.604+0300 I CONTROL [initandlisten] 2019–02–14T19:19:05.604+0300 I CONTROL [initandlisten] ** WARNING: Access control is not enabled for the database. 2019–02–14T19:19:05.604+0300 I CONTROL [initandlisten] ** Read and write access to data and configuration is unrestricted. 2019–02–14T19:19:05.604+0300 I CONTROL [initandlisten] 2019–02–14T19:19:05.604+0300 I CONTROL [initandlisten] 2019–02–14T19:19:05.604+0300 I CONTROL [initandlisten] ** WARNING: /sys/kernel/mm/transparent_hugepage/enabled is ‘always’. 2019–02–14T19:19:05.604+0300 I CONTROL [initandlisten] ** We suggest setting it to ‘never’ 2019–02–14T19:19:05.604+0300 I CONTROL [initandlisten] 2019–02–14T19:19:05.604+0300 I CONTROL [initandlisten] ** WARNING: /sys/kernel/mm/transparent_hugepage/defrag is ‘always’. 2019–02–14T19:19:05.604+0300 I CONTROL [initandlisten] ** We suggest setting it to ‘never’ 2019–02–14T19:19:05.604+0300 I CONTROL [initandlisten] — – Temiz ve kusursuz bir çalışma sağlanması adına yukarıdaki uyarıları tamamen ortadan kaldırmak için izleyeceğimiz yolları sırası ile açıklayacağım. 1: WARNING: Access control is not enabled for the database. Erişim kontrolü ve de DB nin güvenliğini sağlamak adına bir kaç ayarın yapılması gerektiğini söyleyen uyarıdır. Öncelikle veri tabanında bir kullanıcı oluşturup bu kullanıcıya bir takım roller atamamız gereklidir. Mongo bash ekranında use admin komutunu giriyoruz sonra aşağıdaki komutu kendinize göre ayarlayıp admin kullanıcısının erişim yetkilerini tanımlıyoruz. db.createUser( { user: “admin”, pwd: “şifre”, roles: [ { role: “root”, db: “admin” } ] }); aşağıdaki çıktıdan anlaşıldığı gibi işlem başarılı bir şekilde gerçekleşti. Successfully added user: { “user” : “admin”, “roles” : [ { “role” : “root”, “db” : “admin” } ] } > exit yazıp çıkıyoruz. sonrasında sudo systemctl stop mongod komutu ile MongoDB yi durduruyoruz. sudo nano /etc/mongod.conf Komutu ile MongoDB’nin ayar dosyasını açıyoruz. Burada dikkat etmemiz gereken en önemli unsur boşluklara dikkat etmenizdir. Eğer boşlukları düzgün olarak ayarlamazsanız MongoDB başlarken hata alacağı için çalışmaz. Ayar dosyası açıldığında öncelikle güvenlik ayarını yapacağımız security sekmesi #security olarak karşımıza çıkar buradan # işaretini kaldırıp aşağıda ki ayarı yazmamız gerekiyor. security: authorization: enabled ** Boşluklara dikkat!! Örnek bir ayar dosyası, # mongod.conf # for documentation of all options, see: # http://docs.mongodb.org/manual/reference/configuration-options/ # where to write logging data. systemLog: destination: file logAppend: true path: /var/log/mongodb/mongod.log # Where and how to store data. storage: dbPath: /var/lib/mongo journal: enabled: true # engine: # mmapv1: # wiredTiger: # how the process runs processManagement: fork: true # fork and run in background pidFilePath: /var/run/mongodb/mongod.pid # location of pidfile timeZoneInfo: /usr/share/zoneinfo # network interfaces net: port: 27017 bindIp: 127.0.0.1 # Enter 0.0.0.0,:: to bind to all IPv4 and IPv6 addresses or, alternatively, use the net.bindIpAll setting. security: authorization: enabled #operationProfiling: #replication: #sharding: ## Enterprise-Only Options #auditLog: #snmp: Madem MongoDB ayar dosyasında çalışmaya başladık burada yapabileceğiniz diğer ayarlardan da söz etmek istiyorum. # network interfaces net: port: 27017 bindIp: 127.0.0.1 # Enter 0.0.0.0,:: to bind to all IPv4 and IPv6 addresses or, alternatively, use the net.bindIpAll setting. Bu ayar MongoDB’nin kullanmış olduğu port ve de MongoDB ye erişim sağlayan Network IP lerini belirlemenizi sağlar. Yukarıdaki ayarda MongoDB varsayılan olarak 27017 port numarasını kullanmakta isterseniz bu port numarasını değiştirebilirsiniz. Güvenlik açısından şiddetle değiştirmenizi öneririm. Port değişimi yapıldığında yapmanız gereken bir kaç ayar daha ortaya çıkmış olur. Firewall üzerinde ve de Selinux açık ise bu iki öge üzerinde ayar yapmazsanız MongoDB ye erişim sağlayamazsınız. Sırasıyla ayarlar, net: port: 27017 olan port numarasını 23456 yapıyoruz (Siz farklı bir port yazabilirsiniz. Kullanacağınız port numarasının kullanımda olmadığından emin olun. Bunu test etmek için nc -l komutunu kullanabilirsiniz. Linux bash ekranında nc -l 23456 komutundan sonra nc: Address already in use uyarısını görüyorsanız port kullanımda demektir ama herhangi bir şey olmuyorsa port kullanımda değildir.) net: port: 23456 sonrasında kayıt altına alıyoruz. Firewall üzerinde ilgili port numarasına aşağıdaki komut ile izin veriyoruz. sudo firewall-cmd --permanent --zone=public --add-port=23456/tcpsonrasındasudo firewall-cmd --reload komutu ile Firewall üzerinde yeni ayarların yüklemesini sağlıyoruz. Selinux açık ise sudo semanage port -a -t mongod_port_t -p tcp 23456 komutu ile Selinux üzerinde MongoDB ye izin veriyoruz. İsterseniz /etc/mongo.conf alta ki ayardan MongoDB ye hangi IP bloklarının erişebileceğini de ayarlayabilirsiniz bindIp: 127.0.0.1 / Sedece Local Makine bindIp: 0.0.0.0 / Her yerden erişim bindIp: <192.168.0.1,10.10.0.5,192.168.2.2> / Spesifik erişim 2: Disable Transparent Huge Pages (THP) Şeffaf Büyük Sayfalar (ŞBS) Şeffaf Büyük Sayfalar (THP), daha büyük bellek sayfalarını kullanarak büyük miktarda bellek içeren makinelerde Çeviri Bakışı Tamponu (TLB) aramalarının ek yükünü azaltan bir Linux bellek yönetim sistemidir. Bununla birlikte, veritabanı iş yükleri THP ile sıklıkla düşük performans gösterir, çünkü bunlar bitişik bellek erişim düzenlerinden ziyade seyrek olma eğilimindedir. MongoDB ile en iyi performansı sağlamak için Linux makinelerinde THP’yi devre dışı bırakmalısınız. Bunun içim ufak bir servis oluşturacağız. Servis oluşturmamızın nedeni daha kararlı ve de sağlam bir şekilde bu servisi isteğimiz zaman aktif ve de istediğimiz zaman pasif yapabilmemizdir. sudo nano /etc/systemd/system/disable-thp.service Komutu ile servis dosyamızı açıp aşağıdaki kodu yazıp kayıt ediyoruz. [Unit] Description=Disable Transparent Huge Pages (THP) [Service] Type=simple ExecStart=/bin/sh -c “echo ‘never’ > /sys/kernel/mm/transparent_hugepage/enabled && echo ‘never’ > /sys/kernel/mm/transparent_hugepage/defrag” [Install] WantedBy=multi-user.target Aşağıdaki komut ile Systemd daemon u yeniden yüklüyoruz. sudo systemctl daemon-reload Bundan sonra oluşturmuş olduğumuz bu servisi aşağıdaki komutlar ile her zaman kontrol altında tutabiliriz. systemctl enable disable-thp / Servisi sunucu her açılıp kapandığında yeniden başlatır ve servis her zaman aktif olur systemctl start disable-thp / Servisi başlatır systemctl status disable-thp / Servisin çalışıp,çalışmadığını kotrol etmemizi sağlar systemctl stop disable-thp / Sevisi durdurur — — — — — – systemctl disable disable-thp / Servisi siz aktif yapana kadar kaldırır. İlk komutta enable etmiştik eğer bunu kullanırsak servis kalkar ve sunucu her açıldığında manuel olarak systemctl start disable-thp komutunu çalıştırmanız gerekir. Son olarak da sudo systemctl start mongod komutu ile MongoDB yi tekrardan çalıştırıyoruz. Adım 3 — Son İşlem Bütün ayarlamaları yaptık MongoDB kullanıma hazır. Bu ayarlar ile çok sağlam bir MongoDB ve MongoDB alt yapısı hazırladık Son olarak mongo — port 23456 -u “kullanıcı adınız “ -p “Şifreniz “ — authenticationDatabase “admin” Komutu ile MongoDB ye giriş yaptığımızda aşağıda görüldüğü gibi bütün uyarılar ortadan kalkmış durumdadır. Bu çıktı MongoDB’nin sorunsuz bir şekilde hizmet vermeye hazır olduğunu gösterir. MongoDB shell version v4.0.6 connecting to: mongodb://127.0.0.1:23456/?authSource=admin&gssapiServiceName=mongodb Implicit session: session { “id” : UUID(“7d678c3b-978f-4c96-bbed-cc4f6847bd80”) } MongoDB server version: 4.0.6
izmir dijital ajans dijital pazarlama